Những lần “cá mập” Nhà nước ra tay cứu nạn cho Vinaconex, Sông Đà, Vietnam Airlines, Thép Việt Nam

[TIN MỚI](javascript:; "TIN MỚI") Theo báo cáo kết quả hoạt động 20 năm, từ khi đi vào hoạt động năm 2006 đến hết tháng 6/2026, tổng lợi nhuận trước thuế lũy kế của SCIC đạt 121.138 tỷ đồng. Tổng số tiền nộp ngân sách nhà nước đạt 111.706 tỷ đồng, bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, lợi nhuận sau thuế và tiền thu từ bán vốn tại các doanh nghiệp. Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu bình quân đạt 13,2%/năm, riêng 5 năm gần nhất bình quân 14%/năm. Tổng giá trị danh mục SCIC đang nắm giữ đạt khoảng 203.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 7,8 tỷ USD. So với thời điểm thành lập, đến cuối năm 2025, doanh thu của SCIC tăng gấp 93 lần, lợi nhuận sau thuế tăng gấp 94 lần, vốn chủ sở hữu tăng gấp 19 lần và tổng tài sản tăng gấp 14 lần. Trong gần 20 năm, SCIC đã tiếp nhận 1.086 doanh nghiệp với tổng giá trị vốn nhà nước theo vốn điều lệ là 34.328 tỷ đồng, trong đó có 27 tập đoàn, tổng công ty đã cổ phần hóa và 34 công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và hai thành viên. Bên cạnh hoạt động đầu tư và thoái vốn, một mảng đáng chú ý là quản trị và tái cơ cấu các doanh nghiệp trong danh mục. SCIC cho biết sau khi tiếp nhận vốn nhà nước, đặc biệt tại các tập đoàn, tổng công ty lớn hoặc doanh nghiệp có tình hình tài chính phức tạp, đơn vị này tiến hành phân loại, kiện toàn người đại diện vốn, xây dựng phương án tái cơ cấu, tham gia quyết định phương án kinh doanh và đầu tư thêm vốn vào những doanh nghiệp hoạt động hiệu quả.  **Vinaconex: Từ nguy cơ mất khả năng thanh toán đến cổ tức 8%-12%** Một trong những trường hợp được SCIC nhắc tới là Tổng công ty Vinaconex. Thời điểm đó, Vinaconex chịu áp lực lớn từ dự án Xi măng Cẩm Phả, đứng trước nguy cơ mất khả năng thanh toán. SCIC tiến hành tái cơ cấu toàn diện bộ máy quản lý, biệt phái nhân sự trực tiếp điều hành tài chính và kiểm soát dòng tiền, đồng thời phối hợp với Viettel để xử lý các vấn đề tại doanh nghiệp. SCIC cũng định hướng Vinaconex tập trung nguồn lực vào hai lĩnh vực chính là xây dựng và bất động sản, đồng thời thực hiện thoái 70% vốn tại Xi măng Cẩm Phả. Sau quá trình tái cơ cấu, Vinaconex vượt qua giai đoạn khó khăn và hiệu quả hoạt động được cải thiện. Cổ tức của doanh nghiệp tăng từ 4% năm 2013 lên 6% năm 2014, 7% năm 2015 và duy trì ở mức 8%-12% trong giai đoạn 2016-2018. Đến tháng 11/2018, SCIC thoái toàn bộ 57,71% vốn tại Vinaconex, thu về gần 7.400 tỷ đồng, cao hơn hơn 2.000 tỷ đồng so với giá khởi điểm. **Sông Đà: Lợi nhuận sau thuế từ 31,7 tỷ lên 661,7 tỷ đồng** Với Tổng công ty Sông Đà, SCIC tham gia sâu hơn vào quá trình tái cơ cấu tài chính. SCIC thuê tư vấn chuyên nghiệp rà soát đặc biệt doanh nghiệp, xây dựng các giải pháp về quản trị, tài chính và hoạt động sản xuất kinh doanh. Một trong những vấn đề trọng tâm là xử lý các nghĩa vụ tài chính, trong đó có việc đàm phán gia hạn lô trái phiếu trị giá 1.040 tỷ đồng và hỗ trợ phát hành thêm 350 tỷ đồng trái phiếu để bổ sung vốn lưu động. SCIC đồng thời cử nhân sự tham gia Hội đồng quản trị và Ban Kiểm soát để trực tiếp tham gia quản trị doanh nghiệp. Sau quá trình này, lợi nhuận sau thuế của Sông Đà tăng từ 31,7 tỷ đồng năm 2020 lên 661,7 tỷ đồng năm 2025. Doanh nghiệp bắt đầu chia cổ tức trở lại từ năm 2021 và hiện duy trì tỷ lệ cổ tức 10%-12% vốn điều lệ mỗi năm. **Cảng quốc tế Lào Việt: Sản lượng tăng gấp 4 lần** Tại Công ty Cổ phần Cảng quốc tế Lào Việt, SCIC sử dụng quyền cổ đông để định hướng mở rộng hạ tầng bến cảng và tăng công suất bốc dỡ. Theo báo cáo, sản lượng hàng hóa thông qua cảng tăng từ 1,5 triệu tấn năm 2012 lên 5,13 triệu tấn năm 2024 và đạt 6 triệu tấn năm 2025. Tổng tài sản của doanh nghiệp đạt 993 tỷ đồng, tăng 70,3% so với năm 2012. Bến số 3 được đưa vào khai thác từ tháng 3/2025, góp phần tăng năng lực trung chuyển hàng hóa giữa Việt Nam và Lào. Riêng lượng hàng quá cảnh từ Lào đạt 1,33 triệu tấn trong năm 2025. **Vietnam Airlines: Tập trung quản trị dòng tiền và chi phí** Với Tổng công ty Hàng không Việt Nam, trọng tâm của SCIC là nâng cấp hệ thống quản trị theo các thông lệ của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế và Bộ Quy tắc quản trị doanh nghiệp của SCIC. SCIC phối hợp với người đại diện vốn và Vietnam Airlines trong các chuyên đề về quản lý dòng tiền, tối ưu hóa chi phí, thành lập chi nhánh và phát triển mạng đường bay quốc tế. Theo báo cáo, Vietnam Airlines đã rà soát hệ thống quản trị và xây dựng kế hoạch hoàn thiện những nội dung chưa được triển khai đầy đủ theo các chuẩn mực nói trên. **Thép Việt Nam: Xử lý Tisco 2, đưa VTM hoạt động trở lại** SCIC tiếp nhận Tổng công ty Thép Việt Nam năm 2019 trong bối cảnh doanh nghiệp còn nhiều tồn tại. Các biện pháp được triển khai gồm tái cơ cấu tổ chức nhân sự, chuẩn hóa quy chế nội bộ và xử lý các dự án kéo dài. Một trong những điểm đáng chú ý là việc ký thỏa thuận chấm dứt hợp đồng tổng thầu tại dự án Tisco 2 sau hơn 13 năm dừng thi công. SCIC đồng thời tham gia xử lý để Công ty VTM khôi phục sản xuất sau gần 3 năm ngừng hoạt động. Đến tháng 7/2026, Tổng công ty Thép Việt Nam hoàn tất thoái toàn bộ vốn tại VTM, thu về khoảng 1.048,68 tỷ đồng. Con số này cao hơn tổng giá trị khoản đầu tư trong toàn bộ quá trình góp vốn là 982 tỷ đồng. Theo SCIC, Tổng công ty Thép Việt Nam đã thu hồi toàn bộ vốn góp và có thặng dư. **Vinare: Đưa Swiss Re trở thành cổ đông chiến lược** Tại Tổng công ty Cổ phần Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam, SCIC lựa chọn hướng tăng vốn và tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược quốc tế. Năm 2007, SCIC chỉ đạo người đại diện vốn phối hợp với Hội đồng quản trị Vinare thực hiện tăng vốn điều lệ từ 343 tỷ đồng lên 672 tỷ đồng. Đợt phát hành tạo ra thặng dư vốn 1.137 tỷ đồng và đưa Swiss Re trở thành cổ đông chiến lược với tỷ lệ sở hữu 25%. Cùng với vốn, Swiss Re chuyển giao cho Vinare các công cụ quản lý như WebXL và Ricasso. Doanh thu của Vinare tăng từ 1.070 tỷ đồng năm 2008 lên 3.902 tỷ đồng năm 2025. Lợi nhuận trước thuế năm 2025 đạt mức kỷ lục 510 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu cũng tăng từ hơn 2.000 tỷ đồng năm 2008 lên 4.188 tỷ đồng năm 2025. **Bảo Minh: Rời liên doanh thua lỗ, đón AXA** Tại Tổng công ty Cổ phần Bảo Minh, SCIC tập trung tái cấu trúc danh mục và tìm đối tác chiến lược. SCIC thoái toàn bộ vốn tại liên doanh thua lỗ Bảo Minh CMG cho Dai-ichi, thu về 12,5 triệu USD. Sau đó, Bảo Minh phát hành 16,6% cổ phần cho AXA của Pháp, thu về 75 triệu USD và tạo thặng dư 1.068 tỷ đồng. Theo báo cáo, việc có thêm sự hỗ trợ kỹ thuật từ AXA cùng nền tảng quản trị do SCIC tham gia đã góp phần nâng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Doanh thu Bảo Minh tăng từ 1.569 tỷ đồng năm 2006 lên hơn 7.000 tỷ đồng năm 2025. Lợi nhuận tăng từ hơn 100 tỷ đồng lên 257 tỷ đồng trong cùng giai đoạn. **Nhóm dược: Cổ tức năm 2025 đạt 809 tỷ đồng** Một nhóm khác được SCIC đề cập là các doanh nghiệp dược gồm Dược Hậu Giang, Traphaco, Domesco và Vinapharm. Khác với những doanh nghiệp cần xử lý nợ hoặc dự án tồn đọng, vai trò của SCIC tại nhóm này chủ yếu tập trung ở cấp chiến lược. SCIC phối hợp với các cổ đông lớn, cử nhân sự tham gia Hội đồng quản trị, hỗ trợ tháo gỡ các khó khăn và giám sát quá trình thực hiện chiến lược. Kết quả, các doanh nghiệp trong nhóm duy trì tăng trưởng ổn định. Riêng cổ tức SCIC nhận được từ danh mục dược trong năm 2025 đạt 809 tỷ đồng. Bên cạnh những trường hợp trên, SCIC cho biết nhiều doanh nghiệp sau khi được tái cơ cấu và xử lý tồn tại đã được bán vốn thành công, trong đó có Vinaconex, Nhựa Bình Minh, Xuất nhập khẩu Tổng hợp II và Du lịch khách sạn Kim Liên. Với các doanh nghiệp đặc biệt khó khăn hoặc kinh doanh thua lỗ, SCIC thực hiện rà soát định kỳ, đưa vào diện giám sát đặc biệt và xây dựng phương án xử lý riêng. Tính đến tháng 6/2026, SCIC đã chuyển nhượng vốn tại 1.070 doanh nghiệp, thu về gần 56.000 tỷ đồng, gấp 4,1 lần giá vốn. [SCIC chuẩn bị cho mô hình Quỹ Đầu tư quốc gia ](https://cafef.vn/scic-chuan- bi-cho-mo-hinh-quy-dau-tu-quoc-gia-188260927083327252.chn "SCIC")