'Bốn giờ làm thêm chưa mua được ly matcha 100.000 đồng'

# 'Bốn giờ làm thêm chưa mua được ly matcha 100.000 đồng' Một số sinh viên của tôi chỉ nhận lương chưa đến 25.000 đồng cho mỗi giờ làm thêm ở quán cà phê, chưa bằng một nửa bát phở. Ở trường đại học nơi tôi đang giảng dạy có nhiều sinh viên vừa đi học, vừa đi làm thêm ở quán cà phê, trà sữa, đồ uống để kiếm tiền trang trải học phí và sinh hoạt. Có em làm vài buổi mỗi tuần, có em tranh thủ cả những ngày cuối tuần. Với các em, đi làm thêm không chỉ để có thêm vài đồng trong túi, mà còn là cách tự lo cho bản thân và giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Tôi thường nghe các em kể chuyện đi làm sau giờ học. Có hôm tan ca lúc tối muộn, sáng hôm sau vẫn phải đến lớp. Có em vừa làm vừa học, tranh thủ đọc tài liệu trong những khoảng thời gian vắng khách. Các em chấp nhận mệt vì nghĩ rằng tuổi trẻ có thể cố gắng thêm một chút. Nhưng có một điều khiến tôi suy nghĩ nhiều: **một giờ lao động của sinh viên hiện nay thực sự có giá bao nhiêu?** Một ly trà sữa, matcha hay cà phê ở nhiều cửa hàng giờ có thể có giá 70.000-100.000 đồng. Để làm ra ly nước ấy, một nhân viên phải nhận order, pha chế, chuẩn bị nguyên liệu, mang đồ cho khách, dọn dẹp và xử lý đủ thứ công việc phía sau quầy. Thế nhưng, một số sinh viên tôi biết chỉ nhận chưa đến 25.000 đồng cho một giờ làm việc, tức là chưa bằng một nửa bát phở được bán hiện giờ. Nói một cách đơn giản, để mua lại chính ly nước mà mình vừa pha chế và phục vụ cho khách, các em phải làm gần bốn giờ đồng hồ lao động liên tục. Tôi biết trong giá bán một ly đồ uống không chỉ là tiền công của nhân viên mà còn có tiền nguyên liệu, mặt bằng, điện nước, thuế, thiết bị, marketing và nhiều loại chi phí khác. Tôi cũng hiểu kinh doanh phải có lợi nhuận và không phải cửa hàng nào cũng có thể trả lương cao. Nhưng khi nhìn vào đời sống thực tế của sinh viên, con số 25.000 đồng một giờ vẫn khiến tôi thấy lấn cấn. **> > [Thu nhập tháng 70 triệu nhưng tôi sẽ phải 'phủi tay gác kiếm'](https://vnexpress.net/thu-nhap-thang-70-trieu-nhung-toi-se-phai-phui- tay-gac-kiem-5106061.html "Thu nhập tháng 70 triệu nhưng tôi sẽ phải 'phủi tay gác kiếm'")** Trong khi tiền phòng trọ, điện nước, xăng xe, chi phí đi lại đều tăng dần theo thời gian. Một bữa ăn bình dân cũng ngày càng đắt đỏ. Học phí và các khoản chi phục vụ việc học cũng là những khoản tăng không thể né tránh. Nhưng **tiền công làm thêm của sinh viên thì gần như vẫn đứng yên tại chỗ.** Một sinh viên làm quần quật tám tiếng một ngày cũng chỉ nhận được khoảng 200.000 đồng, liệu có xứng đáng? Tôi biết có người sẽ nói: "Việc phục vụ, pha chế dễ xin, không cần kinh nghiệm, nên phải chấp nhận lương thấp". Nhưng **kinh nghiệm không thể trở thành lý do để hợp thức hóa một mức lương quá thấp**. Sinh viên chưa có kinh nghiệm không có nghĩa là công sức của họ không có giá trị. Nếu giá bán một ly đồ uống có thể thay đổi theo giá nguyên liệu, mặt bằng, thị trường và nhu cầu khách hàng, thì tiền công của sinh viên làm thêm cũng cần được nhìn nhận trong tương quan với chi phí sống thực tế. Tôi cũng mong những người sử dụng lao động có thể nhìn sinh viên làm thêm không chỉ như một nguồn nhân công giá rẻ. Bởi một nền kinh tế phát triển không chỉ là nơi giá hàng hóa tăng theo thị trường, mà còn phải là nơi giá trị sức lao động được nhìn nhận theo đúng sự thay đổi của cuộc sống. --- **Loan Thi** * 13 năm làm ngân hàng, thu nhập 45 triệu nhưng tôi vẫn bỏ việc * '30 năm đi làm, lương 40 triệu, bỗng bỏ việc vì chán' * Lý do cử nhân Kinh tế 40 tuổi bỏ việc lương cao * Tôi mất 10 năm để hiểu 'đam mê không trả được tiền thuê nhà' * 'Bán lúa cho con học đại học nhưng lương thua công nhân' * Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng * [13 năm làm ngân hàng, thu nhập 45 triệu nhưng tôi vẫn bỏ việc](https://vnexpress.net/13-nam-lam-ngan-hang-thu-nhap-45-trieu-nhung-toi-van-bo-viec-5104718.html "13 năm làm ngân hàng, thu nhập 45 triệu nhưng tôi vẫn bỏ việc") [ ](https://vnexpress.net/13-nam-lam-ngan-hang-thu-nhap-45-trieu-nhung-toi-van-bo-viec-5104718.html#box_comment_vne) * ['30 năm đi làm, lương 40 triệu, bỗng bỏ việc vì chán'](https://vnexpress.net/khung-hoang-hien-sinh-30-nam-di-lam-luong-40-trieu-bong-bo-viec-vi-chan-5103009.html "'30 năm đi làm, lương 40 triệu, bỗng bỏ việc vì chán'") [ ](https://vnexpress.net/khung-hoang-hien-sinh-30-nam-di-lam-luong-40-trieu-bong-bo-viec-vi-chan-5103009.html#box_comment_vne) * [Lý do cử nhân Kinh tế 40 tuổi bỏ việc lương cao](https://vnexpress.net/cu-nhan-kinh-te-40-tuoi-nghi-viec-luong-cao-de-di-theo-dam-me-5102601.html "Lý do cử nhân Kinh tế 40 tuổi bỏ việc lương cao") [ ](https://vnexpress.net/cu-nhan-kinh-te-40-tuoi-nghi-viec-luong-cao-de-di-theo-dam-me-5102601.html#box_comment_vne) * [Tôi mất 10 năm để hiểu 'đam mê không trả được tiền thuê nhà'](https://vnexpress.net/toi-mat-10-nam-de-hieu-dam-me-khong-tra-duoc-tien-thue-nha-5101798.html "Tôi mất 10 năm để hiểu 'đam mê không trả được tiền thuê nhà'") [ ](https://vnexpress.net/toi-mat-10-nam-de-hieu-dam-me-khong-tra-duoc-tien-thue-nha-5101798.html#box_comment_vne) * ['Bán lúa cho con học đại học nhưng lương thua công nhân'](https://vnexpress.net/ban-lua-cho-con-hoc-dai-hoc-nhung-luong-thua-cong-nhan-5097617.html "'Bán lúa cho con học đại học nhưng lương thua công nhân'") [ ](https://vnexpress.net/ban-lua-cho-con-hoc-dai-hoc-nhung-luong-thua-cong-nhan-5097617.html#box_comment_vne) * [Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng](https://vnexpress.net/cu-nhan-dai-hoc-that-nghiep-nghich-ly-cu-nhan-dai-hoc-luong-10-trieu-tai-xe-container-thang-kiem-50-trieu-5096479.html "Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng") [ ](https://vnexpress.net/cu-nhan-dai-hoc-that-nghiep-nghich-ly-cu-nhan-dai-hoc-luong-10-trieu-tai-xe-container-thang-kiem-50-trieu-5096479.html#box_comment_vne)