Vì sao yen Nhật vẫn mất giá sau đợt can thiệp lịch sử

# Vì sao yen Nhật vẫn mất giá sau đợt can thiệp lịch sử Bất chấp đợt can thiệp tỷ giá lịch sử, đồng yen tiếp tục mất giá do dòng vốn vẫn chảy khỏi Nhật Bản để tìm kiếm lợi suất cao hơn tại Mỹ. Chiều 12/8, mỗi USD đổi được 159 JPY. Đồng yen đã mất gần nửa mức tăng sau đợt [phối hợp can thiệp](https://vnexpress.net/dang-sau-viec-my-giup-nhat-ban-cuu- dong-yen-5104756.html) lịch sử giữa Mỹ và Nhật Bản cách đây gần hai tuần. Khi đó, tỷ giá có thời điểm đạt 155 JPY đổi một USD, sau khi thủng mốc 163 JPY. Những yếu tố nền tảng từng đẩy giá nội tệ Nhật Bản xuống thấp nhất nhiều thập kỷ lại đang quay lại. "Sự can thiệp khiến thị trường lo sợ, nhưng không thể ngăn quy luật tài chính rằng dòng tiền sẽ chảy về nơi có lợi nhuận cao nhất. Chừng nào lãi suất tại Nhật Bản vẫn thấp hơn nước ngoài, giao dịch chênh lệch lãi suất vẫn sẽ trở lại", Jesper Koll - Giám đốc tại Monex Group nhận định. Vài thập kỷ qua, khi các ngân hàng trung ương toàn cầu thắt chặt chính sách tiền tệ, Nhật Bản lại duy trì cơ chế nới lỏng, khiến đồng yen trở thành mục tiêu lý tưởng cho hoạt động carry trade (giao dịch chênh lệch lãi suất tiền tệ). Nhà đầu tư vay đồng yen giá rẻ, chuyển sang các đồng tiền có lãi suất cao hơn để hưởng chênh lệch hoặc đem đi đầu tư. Từ năm 2024, nước này [chấm dứt chính sách lãi suất âm](https://vnexpress.net/nhat-ban-cham-dut-lai-suat-am-4724011.html). Tuy nhiên, lãi suất tại đây hiện chỉ là 1% sau nhiều lần điều chỉnh, thấp hơn đáng kể so với mức 3,5-3,75% của Mỹ. Tình hình gần đây càng thách thức khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng và giá dầu vẫn ở mức cao. Giá dầu cao đặc biệt bất lợi với Nhật Bản, do phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. Jesper Koll cho rằng đợt can thiệp đã thành công trong việc hạn chế đầu cơ quá mức và làm tăng rủi ro với những nhà đầu tư đặt cược yen giảm giá. Cùng quan điểm, Masahiko Loo - chiến lược gia tại State Street Global Advisors nhận định hoạt động can thiệp đã thiết lập lại tâm lý thị trường, cho thấy mức độ phối hợp chính sách chưa từng có giữa Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, theo Loo, biện pháp này chưa thể xóa bỏ lợi thế đang hỗ trợ USD. Ông phân tích, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 4,686%, gần gấp đôi trái phiếu chính phủ Nhật Bản cùng kỳ hạn. Việc này tạo ra động lực đáng kể khiến nhà đầu tư nắm giữ nợ Mỹ. "Họ đã thành công trong việc làm chậm hoạt động đầu cơ, nhưng chưa thay đổi được vấn đề gốc rễ là chênh lệch lãi suất", Loo nói. Sự chú ý đang đổ dồn vào Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Cơ quan này sẽ có cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo vào tháng 9. Theo Koll, điều khiến thị trường ngạc nhiên không phải bản thân đợt can thiệp, mà là thái độ do dự của BOJ trong việc thắt chặt chính sách. Điều này làm dấy lên ngờ vực liệu lo ngại về hệ thống ngân hàng hoặc khối nợ công khổng lồ của Nhật Bản có đang kìm hãm giới chức hay không. Nếu lãi suất của Nhật Bản không tăng hoặc mức lãi tại Mỹ chưa điều chỉnh, nhà đầu tư vẫn có động lực chuyển tiền ra nước ngoài. John Wood - Giám đốc đầu tư khu vực châu Á tại Lombard Odier, cho rằng đợt can thiệp mới nhất chỉ "phát huy tác dụng trong thời gian hạn chế". Theo ông, BOJ có thể cần tăng lãi suất thêm ít nhất 2 lần nữa để chặn đà suy yếu của đồng yen. Nhưng có thể vẫn còn nguyên nhân khác. Ngân hàng Crédit Agricole CIB cho rằng vấn đề sâu xa hơn là tình trạng "bất cân xứng về năng lực đầu tư" giữa hai nền kinh tế. Làn sóng đầu tư quy mô lớn vào AI và các dự án khác tại Mỹ đang thu hút dòng vốn. Trong khi đó, kế hoạch thúc đẩy đầu tư công - tư của Thủ tướng Sanae Takaichi vẫn chưa được triển khai đầy đủ. "Điều cần thiết để khắc phục tình trạng đồng yen yếu là mở rộng đầu tư, thay vì tăng lãi suất", ngân hàng này nhận định. Để đồng yen phục hồi bền vững, các tài sản Nhật Bản phải hấp dẫn hơn, nhằm khuyến khích tiền tiết kiệm ở lại trong nước thay vì chảy ra nước ngoài.  Diễn biến tỷ giá USD/JPY trong một năm qua. Đồ thị: _Reuters_ Hiện tại, biện pháp can thiệp chỉ có thể là rào chắn ngăn đà giảm của đồng yen tăng tốc, thay vì đảo ngược xu hướng này. Loo cho rằng 160 JPY đổi 1 USD là "ngưỡng giới hạn". Nếu tỷ giá nhanh chóng vượt mốc này, giới chức có thể lại can thiệp. "Tôi không loại trừ khả năng có thêm một đợt can thiệp, đặc biệt nếu tỷ giá biến động nhanh và mất kiểm soát", Loo nói. Ông cho rằng can thiệp chỉ giúp kéo dài thời gian, và phần việc nặng hơn cả sẽ phụ thuộc vào quá trình bình thường hóa chính sách của BOJ. Washington hiện có cơ chế cấp thanh khoản USD với tài sản bảo đảm là trái phiếu kho bạc Mỹ. Việc này sẽ giảm nhu cầu bán số trái phiếu Mỹ mà Nhật Bản đang nắm giữ để có vốn cho hoạt động can thiệp. Điều này có thể khiến việc đặt cược đồng yen mất giá trở nên tốn kém hơn, nhưng không làm giao dịch carry trade biến mất. "Dọa thị trường thì dễ, nhưng để đảo ngược xu hướng giới chức cần phải thay đổi động lực và xây dựng lòng tin", Koll kết luận. **Hà Thu** _(theo CNBC)_