Khối nợ 40.000 tỷ USD của Mỹ lớn đến mức nào?

# Khối nợ 40.000 tỷ USD của Mỹ lớn đến mức nào? Nợ công của Mỹ hiện cao hơn 1,3 lần GDP năm 2025 của quốc gia này, tương đương mỗi người dân gánh trên 117.000 USD. Ngày 19/8, Bộ Tài chính Mỹ thông báo "tổng nợ công hiện hành" của nước này đã [chạm 40.047 tỷ USD](https://vnexpress.net/no-cong-my-lan-dau-vuot-40-000-ty- usd-5111071.html). Đây là dấu mốc mới cho thấy giới chức Mỹ vẫn đang chật vật kiểm soát tài chính. Mốc 40.000 tỷ USD mang ý nghĩa biểu tượng nhiều hơn. Giới chuyên gia và nhà đầu tư thường chú trọng tỷ lệ nợ trên GDP - thước đo phản ánh sức chịu đựng tài khóa của nền kinh tế - hoặc phần nợ do công chúng (chủ thể ngoài chính phủ) nắm giữ. Dù vậy, đây vẫn là một con số khổng lồ. Ít nhất là trong ngắn hạn, nó có thể kéo sự chú ý quay về vấn đề mà các nhà kinh tế đều thống nhất, là quỹ đạo tài khóa không bền vững. Năm 1981, lần đầu nợ công Mỹ chạm mức 1.000 tỷ USD. Lần này, khối nợ công của nền kinh tế lớn nhất thế giới đạt 40.000 tỷ USD chỉ chưa đầy 5 tháng sau khi chạm 39.000 tỷ USD. Theo giới phân tích, khối nợ công hiện tại lớn hơn nhiều so với GDP năm 2025 của Mỹ - khoảng 31.000 tỷ USD. _WSJ_ cho biết điều này đồng nghĩa kể cả khi toàn bộ thu nhập của nước Mỹ trong một năm được dùng để trả nợ - thay vì chi trả tiền lương, lợi nhuận doanh nghiệp hay đầu tư, chính phủ vẫn còn nợ hàng nghìn tỷ USD. Kể cả khi Elon Musk - người giàu nhất thế giới - dùng toàn bộ khối tài sản ròng gần 1.000 tỷ USD của mình để góp phần trả nợ, ông cũng chỉ giúp được một phần rất nhỏ. Tổng nợ của Chính phủ hiện cũng tương đương nợ của tất cả hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ cộng lại (không gồm các ngân hàng). Nếu chia bình quân, mỗi người dân Mỹ hiện gánh khoản nợ hơn 117.000 USD. **Có nhiều nguyên nhân khiến nợ công của Mỹ tăng vọt**. Đầu tiên, dân số nước này đang già hóa và người cao tuổi cũng sống lâu hơn. Điều này đồng nghĩa chính phủ phải tăng chi an sinh xã hội và bảo hiểm y tế cho người lớn tuổi. Nguồn tài chính của các chương trình này ngày càng bấp bênh khi không có đủ lao động để hỗ trợ số người thụ hưởng đang tăng nhanh. Ngoài ra, trong vài thập kỷ qua, Quốc hội Mỹ đã thông qua nhiều gói chính sách vừa cắt giảm thuế vừa tăng chi tiêu, trong đó có Đạo luật Cắt giảm thuế và việc làm năm 2017 và Đạo luật To đẹp (One Big Beautiful Bill, OBBB) 2025 dưới thời Tổng thống Donald Trump, cùng một số gói cứu trợ trong đại dịch. Các chính sách này được dự báo làm nợ liên bang tăng thêm hàng nghìn tỷ USD trong thời gian tới. Việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng mạnh lãi suất từ vài năm trước để đối phó lạm phát khiến chính phủ chi nhiều tiền hơn để trả lãi. Điều này khiến họ khó hỗ trợ các chương trình khác. "Chúng ta chi số tiền lớn để trả nợ thay vì đầu tư cho tương lai. Nợ chồng nợ, tạo ra một vòng luẩn quẩn", Marc Goldwein - Giám đốc chính sách tại tổ chức CRFB cho biết trên _CNN_. Dù cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell và nhiều người khác từng cảnh báo Mỹ đi trên một "quỹ đạo tài khóa không bền vững", Quốc hội nước này vài năm qua vẫn chưa hạ quyết tâm giải quyết tình trạng này. Việc này khiến Mỹ bị nhiều tổ chức đánh giá tín nhiệm hạ xếp hạng.  Nợ công của Mỹ so với các số liệu khác của nước này. Đồ thị:_WSJ_ Nợ công tăng cao sẽ tác động lên thị trường trái phiếu và các loại lãi suất cho vay. Khi Mỹ lún sâu hơn vào nợ nần, nhà đầu tư đòi hỏi chi phí rủi ro cao hơn. Lợi suất trái phiếu vì thế tăng theo. Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm ảnh hưởng đến lãi vay mua nhà, ôtô và cho vay doanh nghiệp. Lợi suất cao vì thế sẽ siết điều kiện tài chính, từ đó tạo sức ép với tiêu dùng và đầu tư. Lợi suất cao cũng đồng nghĩa chi phí đi vay của chính phủ cao hơn, tiền lãi càng tăng. "Khoản nợ 40.000 tỷ USD không chỉ tồn tại trên sổ sách của chính phủ, tác động đến toàn bộ nền kinh tế, túi tiền của người dân", Maya MacGuineas - Chủ tịch tổ chức CRFB nhận định trên _Reuters_. Bà cũng thêm rằng việc chính phủ Mỹ đi vay ngày càng nhiều, khiến rủi ro lên lạm phát. Cùng với đó, các ưu tiên ngân sách bị thắt chặt và nước Mỹ sẽ dễ tổn thương trước các tình huống khẩn cấp trong, ngoài nước. Bộ Tài chính Mỹ hôm 19/8 cho biết sẽ tăng mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài trong các tháng tới. Giới phân tích cho rằng động thái này phản ánh lo ngại của chính quyền ông Trump về lợi suất tăng cao và tác động của việc này lên khả năng trả nợ của chính phủ, cũng như chi tiêu của người dân. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm và 10 năm của Mỹ hạ nhiệt sau khi tăng vọt trong phiên 18/8.  Màn hình hiển thị nợ công Mỹ tại thành phố New York hôm 19/8. Ảnh: _Reuters_ **Hà Thu** _(theo Reuters, CNN, WSJ)_