Giá dầu vượt 100 USD/thùng, một quốc gia có kho dự trữ hơn 1 tỷ thùng nắm trong tay khả năng chi phối thị trường

[TIN MỚI](javascript:; "TIN MỚI")  Giá dầu thô Mỹ ngày 10/9 đóng cửa trên 102 USD mỗi thùng, cao nhất kể từ tháng 5. So với mức đáy mùa hè 68,55 USD/thùng, được ghi nhận khoảng ba tuần sau khi Washington và Tehran ký biên bản ghi nhớ ngày 17/6, giá dầu đã tăng gần 50%. Đợt tăng mới nhất diễn ra sau khi chiến sự tại Trung Đông leo thang mạnh, trong đó tuyến đường ống Đông - Tây quan trọng của Saudi Arabia phải đóng cửa sau nhiều vụ tấn công. Theo Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy, thị trường đã dần đưa trở lại phần bù rủi ro địa chính trị kể từ khi thỏa thuận Mỹ - Iran đổ vỡ và Washington tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với Tehran hồi tháng 7. Dù vậy, giá dầu Mỹ hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đóng cửa đỉnh thời chiến 112,95 USD/thùng hôm 7/4. Rebecca Babin, chuyên gia giao dịch năng lượng cấp cao tại CIBC Private Wealth, cho rằng thị trường đã phản ánh phần lớn rủi ro từ chiến sự, nhưng có thể chưa tính đầy đủ khả năng Trung Quốc tăng nhập khẩu trở lại. Nếu các nhà máy lọc dầu Trung Quốc nâng công suất và mua thêm nguyên liệu, nguồn cung toàn cầu có thể bị siết chặt hơn, tạo thêm lực đẩy cho giá dầu. Trong phần lớn thời gian kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra, Trung Quốc đóng vai trò như một "người mua xoay trục" trên thị trường. Theo McNally, nước này đã giảm nhập khẩu khoảng 3-5 triệu thùng mỗi ngày so với mức bình thường, qua đó hấp thụ ít dầu hơn đúng lúc nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn. Một trong những lý do Trung Quốc có thể làm như vậy là kho dự trữ dầu khổng lồ, được ước tính vượt 1 tỷ thùng. McNally gọi việc cắt giảm nhập khẩu này là "chế độ ăn kiêng" của Trung Quốc và cho rằng đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất ngăn giá dầu tăng mạnh hơn trong những tháng qua. Tuy nhiên, dấu hiệu cho thấy nhu cầu mua đang trở lại. Theo Kpler, nhập khẩu dầu của Trung Quốc từng giảm xuống khoảng 6 triệu thùng/ngày trong tháng 6, gần thấp hơn 50% so với mức 11,5 triệu thùng/ngày hồi tháng 2. Đến tháng 7 và 8, con số tăng lên khoảng 7 triệu thùng/ngày. Amrita Sen, nhà sáng lập Energy Aspects, cho biết lượng mua dầu của Trung Quốc chưa trở lại mức trước chiến tranh nhưng đã phục hồi so với mùa xuân. Một động lực quan trọng là biên lợi nhuận lọc dầu tăng mạnh. Chiến tranh Iran và Ukraine đã khiến một phần công suất lọc dầu toàn cầu bị loại khỏi thị trường, đẩy lợi nhuận sản xuất các sản phẩm như diesel lên cao. Theo Babin, ở mức lợi nhuận hiện tại, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc có động lực rõ ràng để mua thêm dầu, tăng công suất và bán sản phẩm ra thị trường. Song, Matt Smith, giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler, chỉ ra hoạt động mua dầu trong tháng 9 hiện tương đương tháng 7 và 8, và khó tăng đột biến. Theo ông, Trung Quốc là người mua rất nhạy cảm với giá. Khi dầu đã vượt 100 USD/thùng, Bắc Kinh có thể ưu tiên sử dụng tồn kho và giữ công suất lọc dầu ở mức vừa phải thay vì tranh mua trên thị trường quốc tế. Dù vậy, những bộ đệm khác đang dần suy yếu. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, tồn kho dầu toàn cầu đã giảm khoảng 400 triệu thùng sau hơn sáu tháng chiến tranh. Các đợt giải phóng kho dự trữ khẩn cấp cũng đang tiến gần thời điểm kết thúc. Điều này khiến thị trường dễ bị tổn thương hơn nếu Trung Quốc tăng mua mạnh hoặc nguồn cung Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn. McNally cho rằng một thay đổi quan trọng khác là tâm lý thị trường. Trước đây, giá dầu thường giảm nhanh mỗi khi xuất hiện tín hiệu về đàm phán hòa bình hoặc khả năng chiến sự sớm kết thúc. Theo CNBC [Không dùng USD hay hệ thống thanh toán quốc tế, Iran dùng "cơ chế độc lạ" mua hàng tỷ USD hàng hoá từ đối tác BRICS](https://cafef.vn/khong-dung-usd-hay-he- thong-thanh-toan-quoc-te-iran-dung-co-che-doc-la-mua-hang-ty-usd-hang-hoa-tu- doi-tac-brics-188260911102408359.chn "Không")