"Đè bẹp" cả TikTok lẫn các ông lớn giải trí trực tuyến: Cơn sốt app phim ngắn 1 phút càn quét bảng xếp hạng, âm thầm "hút ví" người dùng Việt

[TIN MỚI](javascript:; "TIN MỚI") Thời gian gần đây, nếu để ý một chút ở quán cà phê, trong thang máy hay bên bàn ăn trưa của dân văn phòng, không khó để bắt gặp cùng một khung cảnh: Ai đó đang cúi xuống chiếc điện thoại cầm dọc, mắt dán vào màn hình, ngón tay vuốt liên tục.  Trên màn hình là một cô gái bị gia đình nhà chồng hắt hủi, một chàng trai nghèo hóa ra là thiếu gia giấu mặt, hay một cuộc tranh giành quyền thừa kế trong gia tộc giàu có. Mỗi tập chỉ kéo dài chừng một phút, vừa đủ cho một chuyến thang máy, một lần chờ đồ uống hay mấy phút nghỉ trưa, và tập nào cũng dừng đúng lúc gay cấn nhất. Đó là phim ngắn, thứ mà nhiều người Việt quen gọi là "phim AI". Và cơn sốt này không chỉ dừng ở cảm nhận, mà đã hiện rõ trên bảng xếp hạng ứng dụng. Ghi nhận vào thời điểm 23h ngày 21/9/2026, bảng xếp hạng ứng dụng Giải trí được tải nhiều nhất trên App Store Việt Nam cho thấy một bức tranh khó tin: 6 trong 8 vị trí đầu thuộc về các ứng dụng phim ngắn. Đứng số 1 là PineDrama, tiếp theo là DramaBox, DramaWave, CashFlicks, NetShort và DramaSpot. TikTok, ứng dụng vẫn được xem là "vua" của video ngắn, chỉ xếp thứ 6.  Trên CH Play, cục diện cũng không khác. Cũng trong thời điểm ghi nhận, ở bảng ứng dụng miễn phí mục Giải trí, 8 trong 15 vị trí đầu là app phim ngắn, với ReelShort đứng đầu, PineDrama thứ 3, NetShort thứ 4 và DramaWave thứ 6.  Nhưng con số đáng chú ý nhất nằm ở bảng doanh thu. Ba ứng dụng Giải trí thu tiền nhiều nhất trên CH Play Việt Nam khi đó đều là app phim ngắn: DramaWave, NetShort và ReelShort. DramaBox đứng thứ 5, còn VibeShort, ứng dụng tự đặt tên là "AI Dramas & Reels", đứng thứ 9. Nghĩa là 4 trong 5 ứng dụng giải trí hút tiền nhiều nhất từ người dùng Android Việt đang bán cùng một thứ: những tập phim dài chừng một, hai phút về hào môn tranh quyền, bí mật gia đình, ngoại tình và báo thù.  Cái người Việt quen gọi là "phim AI" thực chất là một kho nội dung pha trộn. Một phần là phim ngắn quay bằng diễn viên thật, chủ yếu từ Trung Quốc, được dịch và lồng tiếng lại bằng công nghệ AI. Các công cụ bản địa hóa chuyên cho phim ngắn như GhostCut quảng cáo khả năng dịch và lồng tiếng AI cho hơn 40 ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt. Phần còn lại là phim do AI tạo ra hoàn toàn, và phần này đang phình rất nhanh, theo Korea Times, chỉ riêng nửa đầu năm 2026 đã có hơn 220.000 tựa phim do AI tạo ra được tung lên các nền tảng. **"Không thể dừng xem"** Lê Minh Anh, sinh viên 20 tuổi, là một người xem như thế. Trò chuyện với phóng viên Hankook Ilbo tại một quán cà phê ở Hà Nội, trong bài viết đăng trên Korea Times ngày 11/9/2026, cô cho biết hễ có thời gian rảnh là lại mở phim ngắn Trung Quốc ra xem, gần như không cần suy nghĩ. Cô thừa nhận không biết tên nhân vật chính, cũng không biết tên bộ phim, "nhưng không thể dừng xem". Hành trình của Minh Anh bắt đầu từ vài đoạn video trên Facebook. Nhưng đoạn nào cũng kết thúc đúng lúc cao trào, khiến cô cài hẳn ứng dụng riêng rồi mua tập mới hết lần này đến lần khác.  Theo Korea Times, những bộ phim ngắn kinh phí thấp này thường dài từ 40 đến 70 tập, mỗi tập khoảng một phút, quay theo khung hình dọc. Chúng mang lại cảm giác thỏa mãn tức thì bằng những tình tiết dồn dập về tranh đấu trong gia đình giàu có, bí mật gia đình, ngoại tình và trả thù. Còn trên thực tế, chỉ cần nhìn vào BXH các ứng dụng giải trí trên App Store và CH Play thì có thể thấy hệ quả rõ nhất là với các nền tảng phim dài. Trên CH Play, VTV Go xếp thứ 8, TV360 của Viettel thứ 9, iQIYI thứ 10 và HBO Max thứ 13 ở bảng lượt tải, đều đứng sau ít nhất năm app phim ngắn. Trên App Store, khoảng cách còn xa hơn VieON chỉ xếp hạng 25, YOUKU hạng 28, Galaxy Play hạng 32, WeTV hạng 34. Đáng chú ý, YOUKU và WeTV cũng là nền tảng Trung Quốc, tức là phim ngắn Trung Quốc đang lấy thời gian xem của chính phim dài Trung Quốc. Bức tranh doanh thu thì chưa đến mức một chiều. FPT Play vẫn chen được vào hạng 4 và iQIYI giữ hạng 7 ở bảng doanh thu CH Play, cho thấy người xem vẫn sẵn sàng trả tiền cho những gì phim ngắn chưa thay thế được. Nhưng VieON, TV360, VTV Go và WeTV lần lượt chỉ đứng thứ 10, 12, 13 và 15. Và cơn sốt phim AI, trông thế thôi nhưng cũng đang âm thầm chiếm lĩnh tâm trí người Việt. Một buổi trưa tại văn phòng, chị Nga (42 tuổi) vô thức hỏi đồng nghiệp một câu "bây giờ biết phải xem phim gì nhỉ?". Ngay lập tức các cánh tay từ những đồng nghiệp trẻ giơ lên, cùng chung một câu trả lời: "Phim AI chị ạ". Cô Dramabox, cô Reelshorts, cô Netshort. Mỗi người một app cùng rất nhiều cái tên series được đưa ra. Nhưng tại sao họ lại đắm chìm phim ngắn AI? Bởi các dòng phim này xóa bỏ được rào cản về năng lực tài chính của đội ngũ sản xuất, cũng như hạn chế về mặt con người từ các diễn viên. Mọi tình tiết, chi tiết được phóng chiếu trọn vẹn, từ dáng hình cơ thể đến diễn biến bộ phim. Nói chung, cơn sóng phim AI ở thời điểm hiện tại không khác gì cách mà truyện tu tiên, ngôn tình, đô thị đã từng xâm chiếm tâm trí người dùng Việt Nam trước đây. Chỉ khác ở một điều, truyện audio, truyện chữ không thể "visual hóa" sự tưởng tượng của độc giả "căng" như cách AI có thể. **Công thức giữ chân khách hàng của những bộ phim ngắn** Sức hút của phim ngắn nằm ở cách nó được thiết kế. Theo báo cáo tháng 7 của Quỹ Giao lưu Văn hóa Quốc tế Hàn Quốc (KOFICE) được Korea Times dẫn lại, các nền tảng hạ rào cản bằng lồng tiếng bản địa, rồi dùng những đoạn trích trên Facebook và TikTok để kéo người xem về ứng dụng riêng. Trên chính các app, vài tập đầu thường được xem miễn phí, đủ để người xem bị cuốn vào câu chuyện trước khi gặp ổ khóa đầu tiên. Công thức ấy đang giữ chân người xem rất lâu. Theo báo cáo về thị trường ứng dụng phim ngắn năm 2026 của Sensor Tower, người dùng toàn cầu đang dành thời gian trong các app phim ngắn nhiều gấp gần 6 lần so với một năm trước. Ở Đông Nam Á, thời gian xem có thể lên tới 40 phút mỗi ngày, trong khi mức trung bình toàn cầu tháng 4/2026 là 25 phút, theo các số liệu ngành được Powerdrill tổng hợp.  Theo CNBC, chi phí phân phối và mua người dùng có thể ăn mòn một phần đáng kể biên lợi nhuận mà việc sản xuất giá rẻ tạo ra. Ở Đông Nam Á, bài toán còn khó hơn theo tổng hợp của Vitrina, doanh thu bình quân trên mỗi lượt tải app phim ngắn ở Mỹ là 4,7 USD, gấp đôi mức trung bình toàn cầu 2 USD, còn ở Đông Nam Á, quảng cáo trong ứng dụng mới là nguồn thu chính vì tỷ lệ người xem chịu trả tiền thấp hơn nhiều. Đối tượng người xem của dòng phim ngắn AI cũng khá phong phú, từ "phụ huynh" cho tới các bạn trẻ sinh viên, người đi làm. Minh Anh và người nhân viên văn phòng 34 tuổi trong bài viết của Korea Times không phải ngoại lệ, mà gần như đại diện cho tệp khán giả chính. Theo tổng hợp của Vitrina, ở Đông Nam Á, nhóm người xem lớn nhất là phụ nữ từ 25 đến 34 tuổi, chiếm khoảng 38% người dùng, và chính nhóm này tạo ra nhu cầu với những mô-típ quen thuộc như cưới thay hay tổng tài bá đạo.  Đây cũng là nhóm xem dày nhất theo dữ liệu của COL Group được Vitrina dẫn lại, phụ nữ từ 25 đến 35 tuổi trung bình xem 22 tập phim một phút trong mỗi lần mở ứng dụng. Nhưng tệp khán giả đang mở rộng theo cả hai hướng. Theo số liệu của Omdia được Vitrina dẫn lại, 27% người xem phim ngắn ở châu Á - Thái Bình Dương từ 55 tuổi trở lên, nhóm khán giả mà các nền tảng phim dài vốn khó chinh phục. Ở chiều ngược lại, Sensor Tower ghi nhận tại một số thị trường châu Á, đà tăng trưởng đang đến từ người xem trẻ hơn và có nhiều nam giới hơn, khác với châu Mỹ nơi phụ nữ chiếm ưu thế. Với khán giả 18 đến 30 tuổi ở Đông Nam Á, theo Business of Apps, thứ hút người xem là những câu chuyện nhịp nhanh, nhiều cú lật, xoay quanh học đường, gia đình và xuyên không báo thù, còn Facebook và YouTube là hai kênh kéo người xem chủ lực.